Sanatın bütün dallarında olduğu gibi, müzikte de, gelenek ve geleceğin bir aradalığı önemlidir. Ancak bu kavramlara birçok sanatçının dilinde rastlamak mümkün olmasına rağmen, bunu üretimde ortaya koymak güçtür. Çünkü bunun için öncelikle geleneksel olarak kabul edilen müzikal kalıpları tam anlamıyla öğrenmek, ondan sonra da, yaşanan koşullarla birlikte üretilmiş olan yeni müzik kalıplarını, gelenekselin üzerinden yükseltmek gereklidir.

Bu sentez, kimi zaman yüzeysel anlamıyla ele alınır. Örneğin “geleneksel”i temsilen geleneksel bir halk türküsü alınır, içinde bulunulan ortamı temsilen, batılı altyapı ve batı müziğindeki enstrümanlar kullanılır, böylelikle “gelenek ve geleceğin” bir aradalığının sağlandığı düşünülür.

Oysa yapılması gereken, geleneksel müzikteki kalıpları, ritimleri almak ve bunların etrafında dönen yeni üretimlerin ortaya çıkarılmasıdır. Böylelikle hem sadece “geleneksel”i tüketmekten kurtulmuş olur sanatçı, hem de “kökü geçmişte, yemişi gelecekte olan” yeni üretimlerin dinleyicilere ulaşmasını sağlamış olur.

Bu hafta tanıtmaya çalışacağımız albümün, bu söylediklerimizden hareketle kimi olumlu, kimi olumsuzlukları bünyesinde barındıran bir albüm olduğunu hemen belirtelim. Kemal Kaplan’a ait albüm, “Gelenekten Geleceğe-2” adını taşıyor. Albümün gelenek ve gelecek öğelerini hem müzikal yapı hem de içerik yönünden incelemeye çalışalım. Geleneği temsilen, Meluli’den Karacaoğlan’a varıncaya, birçok şairin ürünleri, geleneği temsil eden temaları işliyorlar. Geleneği temsil etmeleri, günümüzden çok uzak oldukları anlamına gelmiyor kuşkusuz. Bazı şiirlerde, günümüzün yönelimlerini de bulmak mümkün. Bunun dışında, farklı sanatçıların besteleri ve sözleri de, albümdeki içeriğin farklı olmasına yol açmış. Salih Soydemir’in “Destan” ve Erdoğan Erdoğan’ın “O Zaman” adlı parçaları da, içeriğin doluluğunu ortaya koyan örnekler. “Destan” adlı çalışmada, tarihsel serüveni içerisinde, Anadolu’nun bir kültür haritasının çıkarıldığını belirtmek abartılı olmaz.

Albümün müzikal yapısına baktığımızda, bazen gerçekten güzel müzikler yapılmış, ancak kimi zaman da, özellikle “yeni”yi temsilen, altyapıda kullanılan batılı enstrümanlar, bir olumsuzluğa yol açmış. Şöyle ki, kimi parçalarda, neye hizmet ettiği belli olmayan bir klavyenin ön plana çıkması söz konusuyken, kimi parçalarda ise, iyi bir düzenleme unsuru olarak kullanılmış olan bir saksafon, geride kalmıştır.

Bu eksikliğin dışında, albümün düzenlemelerinde de, “gelenek-gelecek” yöntemi kullanılmış. Şöyle ki, albümün A yüzünde, çoğunlukla yalın bir düzenlemeyle eserler yorumlanmışken, B yüzünde ise kemandan klarnete, saksafona kadar farklı yelpazedeki enstrümanları bir araya getirerek, bir bütünlük sağlanmaya çalışılmıştır. Hatta bunun bir sonucu olarak, kimi çalışmalar “türkü formuna” yakın iken, kimi çalışmalarda ise şarkı motiflerinin ağırlığı hemen hissediliyor. Bunlara “O Zaman” ve “Hüzün” parçaları örnek olarak verilebilir. Ayrıca Diyarbakır türküsü olan “Aşk Bağrımda Yara Açtı”nın düzenlemeleri de, otantik yapısındaki klasik Türk sanat müziğinin etkilerini yansıtacak bir nitelik taşıyor.

Bu albümde de, Kemal Kaplan, hem başka sanatçıların eserlerini yorumladı, hem geleneksel türküleri repertuvara aldı hem de şiirlere yaptığı kendi bestelerine yer verdi. Bu, onun sadece, bir “tüketici” olmadığını ortaya koyan bir çaba olarak değerlendirilebilir.

Kısacası, “Gelenekten Geleceğe-2”, halk müziği motiflerindeki değişimi görmek isteyenlerin ilgisini çekebilecek bir albüm.